Posted by: Je L | มิถุนายน 23, 2008

ทักษะการคิด

ทักษะการคิด

          การคิดเป็นกระบวนการที่เป็นทั้งศาสตร์และศิลป์คือ เป็นศาสตร์ตรงที่มีขั้นตอนแน่นอน ซึ่งเราสามารถเรียนรู้และนำไปปฏิบัติให้เกิดผลได้ และที่กล่าวว่าการคิดเป็นศิลป์ตรงที่ต้องรู้ว่าควรใส่ข้อมูลอะไรเข้าไปในสมองนั้น และคาดได้ถูกต้องว่าความคิดใดสามารถอาไปปรับใช้ได้ผลที่สุด ดังนั้นการคิดจึงเป็นทักษะที่สามารถฝึกฝนและพัฒนาให้มีประสิทธิภาพได้ด้วยการฝึกสมองให้รู้จักคิด รู้จักสร้างกำลังความคิดและคิดในทางที่ดีมีประโยชน์
          การคิดอย่างมีเหตุผลและมีระบบระเบียบจะช่วยพัฒนาบุคคลให้มีคุณภาพ ทั้งจะช่วยพัฒนาสังคมให้เจริญก้าวหน้าขึ้นโดยลำดับ การฝึกฝนการคิดจึงเป็นสิ่งสำคัญและจำเป็นสำหรับทุกคน แนวทางปฏิบัติโดยทั่วไปเพื่อช่วยสร้างเสริมความคิด อาจทำได้ดังนี้
          1. ใฝ่ใจค้นคว้า ในเวลาที่คิดนั้นปัญหาหนึ่งที่มักเกิดขึ้น คือ คิดไม่อออก ไม่รู้จะคิดว่า อะไร สาเหตุหนึ่งเป็นเพราะไม่มีความรู้ในเรื่องนั้นดีพอ ผู้ที่ต้องการเสริมความคิดจะต้องเป็นผู้ใฝ่ใจศึกษา ค้นคว้าหาความรู้ เก็บข้อมูลต่าง ๆ สะสมไว้ในสมอง ความรู้จะช่วยให้เข้าใจเรื่องราวเกิดความคิดเชื่อมโยงสัมพันธ์กับเรื่องอื่น ๆ ได้ ซึ่งการค้นคว้าหาความรู้อาจทำได้โดยการฟังหรือการอ่าน
          2. หมั่นหาประสบการณ์ ประสบการณ์เป็นวัตถุดิบเบื้องต้นที่จะช่วยให้เกิดความคิด การได้สัมผัสกับสภาพความจริงจะช่วยก่อกำเนิดความคิดได้ดี การมีความรู้คู่ประสบการณ์จะทำให้คิดได้ถูกต้องยิ่งขึ้น ด้งนั้นจึงควรสนใจหมั่นหาประสบการณ์อยู่เสมอเพื่อจะได้รู้จริง อันจะเป็นประโยชน์ต่อการคิดอย่างมาก
          3. มีการสังเกตพิจารณา การมีนิสัยเป็นคนช่างสังเกต เห็นความผิดปกติ ความแปลก รู้จักเปรียบเทียบความเหมือนหรือความแตกต่างของสิ่งต่าง ๆ รู้จักพิจารณาหาเหตุผล จะช่วยให้เกิดความคิดใหม่ ๆ
          4. คิดหาระบบจดจำ การมีความรู้ ประสบการณ์ รู้จักสังเกต เพียงเท่านั้นยังไม่เพียงพอ ในเรื่องของการคิด ความจำก็เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยในการเรียนรู้อันจะทำให้เกิดความคิด เมื่อพบเห็นรู้จักสิ่งต่าง ๆ แต่ไม่อาจจดจำสิ่งที่สัมผัสได้ ความคิดก็จะไม่แตกฉาน
          5. มีความสามารถทางภาษา การรู้จักจัดลำดับความคิดให้เป็นระเบียบ เลือกเฟ้น ถ้อยคำที่เหมาะสมถ่ายทอดออกมาเป็นภาษาที่ชัดเจนเข้าใจง่าย ก็จะช่วยพัฒนาความคิดขึ้นโดยลำดับและขณะเดียวกันก็พัฒนาความคิดของผู้รับสารด้วย ลักษณะการจัดระเบียบความคิดที่ปรากฏเป็นกระบวนการการใช้ภาษาภายนอกนั้นมีหลายวิธี เช่น จัดลำดับตามเหตุการณ์ จัดลำดับตามสถานที่ และจัดลำดับตามเหตุผล การจัดระเบียบความคิดดังกล่าวนี้ ต้องอาศัยทั้งความคิดและความสามารถทางภาษาด้วยจึงจะพูดหรือเขียนได้ดี
          6. ใช้ปัญญาสร้างภาพ วิธีที่จะช่วยสร้างความคิดอีกวิธีหนึ่ง คือการนึกเห็นภาพในใจ ก่อน ภาพนี้ไม่ใช่ภาพประเภทเพ้อฝันไร้สาระ แต่เป็นภาพที่ใช้ข้อมูลมาประกอบการสร้างความคิดจะทำให้มีสายตากว้างไกล การสร้างภาพจะช่วยทำให้ความคิดแจ่มแจ้งชัดเจน เช่น  ในการแก้ไขปัญหาถ้าสร้างภาพนึกเห็นไว้ก่อนว่าสถานการณ์อย่างนี้จะแก้ไขอย่างไร วิธีใด ความคิดก็จะบังเกิดควบคู่ไปกับการเห็นภาพ เมื่อประสบเหตุการณ์จริงก็จะคิดแก้ไขได้ทันทีเสมือนมีการวางผังไว้ก่อน
          แนวทางดังกล่าวนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งที่จะช่วยสร้างและเสริมความคิดให้มีประสิทธิภาพ แต่สิ่งสำคัญขึ้นอยู่กับตัวราว่าจะต้องสนใน อยากรู้ อยากคิด อย่างแท้จริง จึงจะประสบผลสำเร็จในการฝึกฝนการสร้างเสริมความคิด ซึ่งเป็นทางไปสู่การเรียนในระดับอุดมศึกษาที่สัมฤทธิ์ผล

 

About these ads

Responses

  1. เป็นบทความที่อ่านง่าย และยอดเยี่ยมมากเลยคะ เป็นประโยชน์กับตัวเองมาก หวังว่าจะได้มีการเผยแพร่ให้ความรู้ให้กว้างขวางกว่านี้นะคะ

    ….เพิ่งเข้ามา ยังไม่สามารถเปิดfiles ใน tags ได้ค่ะ…เปิดแล้วไม่มีข้อมูล ….พยายามอยู่ค่ะ

    ขอบคุณสำหรับความรู้ค่ะ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

หมวดหมู่

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: